Mianem Husky określa się kilka typów psów zaprzęgowych. Przy czym znaczenie słowa jest dwojakie. Według jednej słowo "huski" w narzeczu jednego z plemion indiańskich znaczy "ochrypły". Plemię nazwało tak wszystkie psy o ochrypłym głosie. A właśnie takim głosem charakteryzuje się wiele ras zaprzęgowych. Najczęściej zamiast szczekania Husky wydaje z siebie ochrypły głos. Szczeka bardzo rzadko i nawet wtedy jest to dźwięk bardzo różniący się od szczekania. Według drugiej wersji "husky" pochodzi od zniekształconego słowa "eski", oznaczającego Eskimosa. Jeśli chodzi o pierwszy człon - "Syberian" - to określa on miejsce pochodzenia. A właśnie psy tej rasy zostały wyhodowane przez plemiona Czukczów zamieszkujących północne tereny Syberii i były przez nich używane głównie do transportu towaru. Doskonale zadbane czukockie zaprzęgi potrafiły podobno przebyć w ciągu 6 godzin odległość 120 km z zaprzęgiem liczącym 20 psów ciągnących ciężar około 600 kg. W późniejszym okresie były także używane przez Rosjan do transportu pasażerów i poczty. Syberian Husky do Ameryki Północnej trafiły za sprawą Williama Goosaka - rosyjskiego handlarza futer. William Goosak wraz ze swoim zaprzęgiem liczącym 9 psów rasy Syberian Husky, wziął udział w wyścigu psich zaprzęgów All Alaska Sweepstake zapoczątkowanego przez Scotty'ego Allana w 1908 r. Goosak zajął wtedy trzecie miejsce i wzbudził tym wielkie zainteresowanie dla swoich psów, lekceważonych wcześniej w tej dziedzinie ze względu na swoje niewielkie rozmiary. A w tamtych czasach liczyły się raczej duże psy pokroju Alaskan Malamute. Bardzo dużą popularność husky zdobyły po tym jak w 1925 r. przysłużyły się znacząco dla ludności Nome, gdzie wybuchła epidemia dyfterytu. W rajdzie z Nenana do Nome w ciężkich zimowych warunkach, brało udział 20 psich zaprzęgów prowadzonych przez wielkich maszerów tamtych czasów. Po pięciu i pół dniach, po przemierzeniu około 1100 km, do Nome dotarł zaprzęg Gunnara Kassona, dostarczając ludności miasta niezbędną surowicę. Zdjęcia jego zaprzęgu obiegły cały świat, a lider jego zaprzęgu - Balto - doczekał się pomnika wzniesionego w 1926 roku w Central Parku w Nowym Jorku. Do zarejestrowania rasy Syberian Husky przyczynił się Leonard Seppala, który zajął się hodowlą i selekcją psów tej rasy. W 1930 roku uznał ją Amerykański Kennel Klub a w 1966 r. uznało ją także FCI.

Historia Balto


Pies o imieniu Balto stał się bohaterem po tym jak w zimie 1925 roku jako lider jednego z psich zaprzęgów biorących udział w wielkim "wyścigu o życie" dostarczył szczepionkę dla miasta Nome opanowanego przez epidemię dyfterytu. Balto był psem rasy Syberian Husky urodzonym w Nome na Alasce. Początkowo pracował w zaprzęgu dostarczającym zapasy dla pracujących w pobliżu górników. Przez ten czas Balto w zaprzęgu pełnił rolę psa rezerwowego "scrub dog", lub w gwarze miejscowej ludności "slow-working dog" czyli pełnił prawdopodobnie rolę psa ciągnącego. 21 stycznia 1925 u kilku dzieci zamieszkujących Nome na Alasce stwierdzono dyfteryt. Powodowała go bakteria atakująca górne drogi oddechowe. Choroba utrudniała oddychanie a nawet w skrajnych przypadkach prowadziła do uduszenia chorego. Nie leczony lub źle leczony dyfteryt był przyczyną rożnych powikłań. Wynikały one z zatrucia organizmu toksynami wydzielanymi przez owe bakterie chorobotwórcze. Powodowały często paraliż i choroby serca. Bez serum potrzebnego do walki z chorobą, dyfteryt bardzo szybko się rozprzestrzeniał i powodował zachorowania wśród wielu dzieci mieszkających w Nome. Przez telegraf wysłano do Fairbanks, Anchorage, Seward i Juneau wiadomość w której proszono o natychmiastową pomoc dla Nome. Szczepionkę posiadał oddalony o blisko 1000 mil szpital w Anchorage. Pociąg mógł dowieźć leki tylko do Nenana. Dalszy transport koleją nie był możliwy. Duża pokrywa lodowa na morzu, nie pozwalała na transport drogą morską, a silny porywisty, blizzard uniemożliwił transport drogą lotniczą. Ostatecznie stwierdzono że jedynym i realnym środkiem transportu serum w tych ciężkich warunkach są psie zaprzęgi. Zakładano że ekspedycja powinna dotrzeć do Nome po około 13 dniach. Z Nenana do Nome jest 674 mile. W Anchorage zabezpieczono odpowiednio szczepionkę przed niską temperaturą i wilgocią. W Poniedziałek pociąg z ładunkiem opuścił Anchorage tj. 26 stycznia, a następnego dnia w nocy dotarł do Nenana gdzie oczekiwał już pierwszy maszer ze swoim zaprzęgiem. Ponad 20 maszerów wzięło udział w walce z niską temperaturą rzadko przekraczającą - 40 stopni Fahrenheita i wiatrem wiejącym z prędkością ponad 100 km/h, potrafiącym przewrócić cały zaprzęg. 1 lutego po raz ostatni paczka została przekazana maszerowi nazywającemu sie Gunnar Kassen w wiosce Bluf. Zaprzęg Kassena prowadzony był przez lidera o imieniu Balto, który ostatecznie doprowadził do zakończenia przedsięwzięcia. Wcześniej jednak Kassen i jego zaprzęg znaleźli się w krytycznej sytuacji. Pogoda tak bardzo się załamała że Kassen nie był w stanie nawigować i obawiał się czy dotrze na czas do Nome. Balto jednak znal drogę, wiedziony psim instynktem przez następne 20 godzin prowadził powoli zaprzęg przez ostatnie 53 mile. 2 lutego o godzinie 5.50 rano Kassen pojawił się na ulicach Nome. Psy były tak zmęczone że nie miały nawet siły szczekać. Ładunek został dostarczony w ciągu siedmiu dni od momentu opuszczenia Anchorage i tylko 127 i pół godziny po wyruszeniu z Nenana. Prasa bacznie śledziła całą historię i wkrótce zdjęcia Balto i zaprzęgu ukazały się na pierwszych stronach światowych gazet. A nawet nakręcony został przez wytwórnię Hollywoodzką krótki film pt. "Balto i Wyścig do Nome" Kassen wraz z Balto i zaprzęgiem ruszył na ogólnokrajowe tournee, które zakończyło się odsłonięciem pomnika 17 grudnia 1925 r. w Central Parku. w Nowym Jorku. Pomnik został wykonany z brązu przez F.G. Rotha. Jest to jedyny taki pomnik poświęcony psu Poniżej posągu znajduje się płyta z inskrypcją o następującej treści: "Dedicated to the indomitable spirit of the sled dogs that relayed anti toxin 600 miles over treacherous waters, through arctic blizzards, from Nenana to the relief of stricken Nome in the winter of 1925 - Endurance, Fidelity, Intelligence" czyli "Dedykowane nieposkromionemu duchowi psich zaprzęgów niosącemu szczepionkę i pomoc z Nena przez 600 mil zdradzieckich wód, arktycznych zamieci do nawiedzonego Nome w zimie 1925 roku -Wytrwałości, Wierności, Inteligencji" Jednak smak sławy dla zaprzęgu był krótki. Balto i zaprzęg został sprzedany do "Vaudeville museum". W 1927 George Kimble odnalazł Balto i zespół żyjący w strasznych warunkach. Nagłośnił całą sprawę i zebrał fundusze na wykupienie zaprzęgu. Zainteresowanie narodu było tak bardzo duże, że po dziesięciu dniach zebrał potrzebne pieniądze. Wykupił zaprzęg i drogą morską przetransportował do Cleveland. Balto był główną atrakcją tamtejszego Zoo gdzie spędził kolejne 6 lat swojego życia. Po śmierci ciało psa zostało wystawione w Cleveland Museum of Natural History i można je oglądać do dzisiejszego dnia. Legenda Balto dalej żyje. Wyścig Iditarod każdego roku od 1973 wyrusza śladem dawnych maszerów biegnących za swoim psim zaprzęgiem by nieść wybawienie ludziom odciętym od świata. W 1995 Uniwersal Studios wypuściła pierwszy odcinek rodzinnego serialu animowanego "Balto" któremu głosu użyczają Kevin Bacon i Bob Hoskins. W ostatnich czasach społeczność Alaski i Nome domaga się powrotu Balto do rodzinnych stron do Iditarod Trail Sled Dog Race Museum w Wasilla. Jednak Muzeum w Cleveland nie chce się zgodzić.

 

#########